Wagi i miary

Status zagrożenia

Opis zwierzęcia

Stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata) jest gatunkiem chrząszcza z rodziny stonkowatych, który jest znany przede wszystkim jako szkodnik upraw roślin z rodziny psiankowatych, w szczególności ziemniaków. Pochodzi z Ameryki Północnej, ale w wyniku działalności człowieka została rozprzestrzeniona na inne kontynenty, w tym do Europy, gdzie po raz pierwszy odnotowano jej obecność w połowie XIX wieku.
Dorosły osobnik stonki ziemniaczanej ma ciało o długości od 7 do 11 mm, pokryte jest ono charakterystycznymi, żółtymi i czarnymi pasami, które sprawiają, że jest łatwo rozpoznawalna. Na pokrywach skrzydeł widocznych jest 10 podłużnych linii, z których każda jest czarna. Głowa jest mała, czarna z białymi plamami po bokach, a oczy duże i wyraziste. Anteny są stosunkowo krótkie i segmentowane.
Larwy stonki ziemniaczanej są mięsiste, mają kolor od jasnożółtego do pomarańczowego i pokryte są czarnymi plamkami. W pełni rozwinięte mogą osiągnąć do 12 mm długości. Cykl życiowy stonki ziemniaczanej zależy od klimatu, ale w umiarkowanych strefach klimatycznych może mieć od dwóch do trzech pokoleń w ciągu roku. Zimę przetrwa jako dorosły osobnik w stanie diapauzy pod ziemią lub w innych ukrytych miejscach.
Stonka ziemniaczana jest polifagiczna, ale preferuje rośliny z rodziny psiankowatych, w szczególności ziemniaki, na których może powodować znaczne szkody. Larwy i dorosłe osobniki żerują na liściach, pożerając je i pozostawiając charakterystyczne szkieletowanie. Silne infestacje mogą doprowadzić do całkowitego zniszczenia upraw, co powoduje znaczące straty ekonomiczne.
Zwalczanie stonki ziemniaczanej jest trudne i wymaga zintegrowanych działań, w tym stosowania insektycydów, zmiany upraw (crop rotation), usuwania resztek roślinnych, które mogą służyć jako schronienie dla dorosłych osobników, oraz wykorzystania odmian roślin odpornych na szkodniki. W niektórych regionach stosuje się także metody biologiczne, takie jak wprowadzanie naturalnych wrogów stonki, np. niektórych gatunków grzybów entomopatogenicznych.
Stonka ziemniaczana jest przykładem gatunku inwazyjnego, który potrafi szybko adaptować się do nowych środowisk i rozprzestrzeniać na nowe obszary, co sprawia, że jego kontrola i zarządzanie stanowią wyzwanie dla rolników i naukowców na całym świecie. Pomimo licznych badań nad metodami ograniczania populacji stonki, wciąż jest ona uważana za jednego z najgroźniejszych szkodników upraw ziemniaka.